Vaclav Havel Kimdir

Vaclav Havel Kimdir, Vaclav Havel Hayatı

Vâclav Havel, (d. 5 Ekim 1936, Prag, Çekoslovakya),”Doğu Avrupa siyasal muha­lefet hareketinde önemli rol oynayan Çek oyun yazarı ve şairdir. Ülkesindeki 41 yıllık komünist yönetimin sona erdiği 1989’da cumhurbaşkanlığına seçilmiştir.

Varlıklı bir lokantacının oğluydu. Komü­nist yönetimin kurulması üzerine 1948’de ailesinin mal varlığına el kondu. Burjuva bir aileden geldiği için öğrencilik yıllarında çeşitli güçlüklerle karşılaştı. Bununla birlik­te liseyi bitirmeyi ve üniversite düzeyinde öğrenim görmeyi başardı. 1959’da Prag’daki bir tiyatro topluluğunda sahne görevlisi olarak iş buldu. 1968’de Balustrade Tiyatro- su’nun sürekli yazar kadrosuna yükseldi. Prag Baharı olarak bilinen 1968’deki liberal reformların uygulanmasında etkin olarak yer aldı. Aynı yıl Sovyet birliklerinin Çekos­lovakya’yı işgal etmesinden sonra oyunlan yasaklandı ve pasaportuna el kondu. 1970’ler ve 1980’lerde birçok kez gözaltına alındı ve insan haklarını savunma yönünde­ki etkinliklerinden dolayı 1979-83 arasında hapis yattı. Serbest bırakıldıktan sonra ülke­sinde kaldı.

Havel’in tek kişilik ilk oyunu Zahradnı slavnost (1963; Bahçe Partisi), bürokratik işleyişi ve toplum üzerindeki insanlıktan çıkancı etkilerini gülünç ve yergici bir yakla­şımla ele alma açısından yapıtlarının tipik bir örneği sayılabilir. En iyi bilinen Vyrozu- meni (1965; Bildirim, 1990) adlı oyununda büyük bir bürokratik işletmeye dayatılan anlaşılmaz ve yapay bir dilin insan ilişkile­rinde tam bir çözülmeye yol açması ve bu ilişkilerin yerine acımasız iktidar mücadele­sinin geçmesi anlatılır. Havel bu iki oyunun­da ve izleyen yapıtlarında totaliter bir siya­sal sistem altında yaşayan insanların başvur­duğu aldatıcı bahaneleri ve ahlaki uzlaşma­ları sorgular. Sonraki oyunları arasında Ztızenâ moznost soustredeni (1968; Zihinsel Yoğunlaşmanın Artan Güçlüğü) ile tek per­delik üç oyunu Audience (1975; İzleyiciler), Vernisâz (1975; Özel Bakış) ve Largo Desolato (1985; Buruk Ezgi, 1990) sayılabilir. Kasım 1989’da Prag’da yönetim karşıtı kitlesel gösteriler başladığında, Havel de­mokratik reformlar için mücadele eden mu­halefet gruplarının yeni bir koalisyonu ola­rak ortaya çıkan Yurttaşlar Forumu’nun önde gelen adları arasına girdi. Aralık başlarında Komünist Partisi baskılara bo­yun eğerek Yurttaşlar Forumu’yla bir koa­lisyon hükümeti kurmayı kabul etti. Koalis­yon ortaklarının vardığı anlaşma uyarınca 29 Aralık’ta geçiş dönemi için cumhurbaş­kanlığına getirilen Havel Temmuz 1990’da Federal Meclis tarafından yeniden bu göre­ve seçildi. Haziran 1992’deki parlamento seçimlerinin ardından Çekoslovakya’nın iki bağımsız devlete ayrılması yönünde bir ka­rar alınınca, cumhurbaşkanının yeniden se­çimle belirlenmesini sağlamak üzere istifa etti. Şubat 1993’te de Çek Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığına seçildi. Havel’in Türkçede Görüşme-Kutlama- Çağrı (1990) ve Şeytan Çelmesi (1990) adlı iki tiyatro yapıtı daha yayımlanmıştır. Vaclav Havel hakkında bilgiler verdik.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.