Türkçenin Ses Bilgisi Kuralları

Türkçenin Ses Bilgisi Kuralları
  • 05.12.2012

Türkçenin ses özelliklerinden belli başlı olanları aktaralım istedik. Türkçenin ses yapısının kendisine mahsus özellikleri vardır. Seslerin nitelikleri; başta, ortada, sonda bulunmaları; yanyana gelmeleri; birbirlerini takip etmeleri belli kanunlara bağlıdır. Bunlara Türkçenin ses özellikleri diyoruz. Tabiat seslerini taklitten doğan yansıma (onomatope) kelimelerin, ünlemlerin, çocuk dilinden yazı diline geçen kelimelerin ve başka dillerden giren alıntıların dilin ses özelliklerine uymaları şartı yoktur. Demek ki Türkçenin ses özellikleri dilimizin aslî kelimeleriyle ilgilidir. Ses özelliklerinin dışında kalan aslî kelimeler (istisnalar) çok azdır. Onların da çoğunlukla ses olaylarından ve yan tesirlerden doğan sebepleri vardır. Türkçenin ses özelliklerini iyi bilen bir kimse, Türkçenin aslî kelimeleriyle alıntı kelimeleri yüzde seksen-doksan ölçüde ayırabilir. Alıntı kelimelerin bazıları tesadüfen Türkçenin ses yapısına uyduğundan, birçoğu da Türkçenin ses yapısına uydurulduğundan, böylelerini ayırtetmek güçtür.

Türkçenin ses özellikleri şunlardır:

1. Kalınlık – incelik uyumu (Büyük ünlü uyumu). Türkçenin hemen dikkati çeken, ilk göze çarpan ses özelliğidir. Bu uyuma göre kalın ünlüleri kalınlar, ince ünlüleri inceler takip eder: kalınlaşma, boyunduruk, koşturmak, açtığım, başından mı, demircilik, güzellik, göreceğim, bilmeliymişsin.

Alıntı kelimeler çoğunlukla bu kaidenin dışında kalırlar: kitap, alfabe, tekâmül, mavi, muayene, sandalye, televizyon.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ