Konkordato Nedir Uygulama Şartları Nelerdir?

Konkordato nedir?, ticaret hukukunda, mali durumu bozulmuş olan dürüst bir borçlunun, borcunun belli bir oranda indirilmesini ya da takside bağlanmasını sağlamak üzere alacaklıların çoğunluğuyla yaptığı anlaşma. Elinde olmayan nedenlerle işi bozulan bir borçlu bütün borçlarım tam olarak ya da tam vadesinde ödemek zorunda bırakılırsa, mal varlığı bütün borçlarını ödemeye yetmeyeceğinden, bundan gene alacaklılar zarar görecektir. Bu durumda borçlu iflasa tabiyse, iflas durumuna düşecek ve çok masraflı bir yol olan bu usulde alacaklıların hepsini tatmin olanağı bulunmayacaktır. Borçlu iflasa tabi değilse, çabuk’ davranıp borçlunun mallarını haczettiren alacaklılar haklarını alırken, ötekiler-hiçbir şey elde edemeyeceklerdir. Bu gibi sakıncaların önlenebilmesi için konkordato yöntemi kabul edilmiştir. Konkordato Uygulama Şartları Nelerdir?

Konkordatonun çeşitli biçimleri vardır. Yazılı hukuk kurallarıyla düzenlenmiş olup olmamasına göre konkordato resmî (adlı) ya da özel (mahkeme dışı) olabilir. Alacaklıların kabul etmesinden sonra adli mercilerce de onaylanması gereken konkordato, resmî nitelikte olandır. Türkiye’de İcra ve İflas Kanunu’nun düzenlediği konkordato bu türdendir (m. 285-309). Özel konkordatoda ise adli mercilerin katılımı hiçbir biçimde söz konusu .değildir. Bu iki konkordato türü arasındaki en önemli fark, birincisinin bütün alacaklıları bağlaması, ikincisinin ise yalnızca borçlu ile konkordato sözleşmesi yapan alacaklıları bağlamasıdır. Özel konkordato bütünüyle sözleşme hükümlerine göre düzenlenir. Oysa resmî konkordato biçimsel bakımdan İcra ve İflas Kanunu hükümlerine bağlıdır. Yasa asgari sınırlara uyulması koşuluyla yalnızca borçta yapılacak indirim yüzdesinin belirlenmesini tarafların iradesine bırakmıştır. Resmî konkordato da iflas dışı ve iflas içi konkordato biçiminde ikiye ayrılır.

İflas dışı konkordato, iflasa tabi olsun ya da olmasın herhangi bir borçlunun yaptığı konkordatodur. Borçlu iflasa tabiyse, iflastan önce konkordato önerebilir. Bu öneri kabul edilir ve mahkemece onanırsa borçlu iflas etmekten kurtulur. İflas içi konkordato ise iflas etmiş olan bir borçlunun iflasın sonuçlarından kurtulabilmek için önerdiği konkordatodur. Bu öneri kabul edilir ve mahkemece onanırsa iflas bütün sonuçlarıyla kalkar.

İflas dışı konkordatoda önce borçlu, tetkik merciine bir konkordato önerisi verir. Tetkik mercii yasal koşulların gerçekleşmiş olması durumunda borçluya süre vererek bir konkordato komiseri atar. Komiser alacaklıları toplantıya çağırarak konkordato önerisinin kabulüne ya da reddine karar vermelerini ister. Kabul kararı verilmesi durumunda bu kararın ticaret mahkemesince onanması gerekir. Onama alınırsa borçlu borcunu onanan ödeme planına uygun olarak ödeme yükümlülüğü altına girer ve vazgeçilen borçlardan kurtulmuş olur. İcra tetkik merciinin borçluya süre vermesi bazı koşullara bağlıdır: 1) Borçlu dürüst ve konkordato önerisinde samimi olmalıdır, 2) borçlarının en az yüzde 50’sini ödemeyi önermiş olmalıdır, 3) önerdiği para mal varlığıyla orantılı olmalıdır. Tetkik merciince konkordato öneren borçluya yasanın öngördüğü iki aylık sürenin verilmesinin amacı, ona karşı icra ve iflas takibinin yapılmasını önleyerek konkordatonun alacaklılarca kabul edilmesi ve mahkemece onanması olanağını sağlamaktır. Süre yetmezse iki ayı geçmemek koşuluyla bir kez uzatılabilir. Borçlu konkordato süresi içinde konkordato komiserinin gözetimi altında işlerine devam edebilir. Ama mal rehni, taşınmaz satışı ya da devri, kefalet ve karşılıksız tasarruf gibi işlemleri yapamaz. Bu sınırlamalara uymazsa konkordato süresi kaldırılır.

Konkordatonun kabulü için bu yönde oy kullanan alacaklıların hem kişi bakımından, hem de alacak tutarı bakımından, üçte iki çoğunluğu oluşturması gerekir. İmtiyazlı alacaklılar, borçlunun karısı (ya da kocası) ve rehinli alacaklılar her ilu çoğunluğun hesaplanmasında da dikkate alınmaz. Alacaklıların karan, komiserin raporuyla birlikte ticaret mahkemesine verilir. Mahkeme dosyayı inceledikten sonra basit yargılama usulü ile duruşma yaparak onama ya da ret kararı verir. Onama karan için daha önce belirtilen koşulların dışında borçlunun yeterli teminat göstermiş olması ve yargılama masraftan ile ilam harçlarını mahkeme veznesine yatırmış olması gerekir. Konkordato mahkemece onandığında, rehinli alacaklar, kamu alacakları ve imtiyazlı alacaklar dışında bütün alacaklar için hüküm doğurur ve bu alacakların sahiplerini bağlar. Borçlu, konkordatonun onanmasından sonraki dönemde konkordato koşullarına uymaz ya da kötü niyetli davranırsa, onama kararını vermiş olan ticaret mahkemesinin konkordatoyu kaldırması istenebilir. İflas içi konkordato yönteminde, konkordato öneren borçluya tetkik merciince süre verilmediği gibi bir komiser atanmasına da gerek yoktur. Konkordato önerisi ikinci alacaklılar toplantısında incelenerek kabul ya da ret karan verilir. Kabul kararı verilmesi durumunda dosya ticaret mahkemesine gönderilir. Mahkeme en az yüzde 50 ödeme koşulu dışında, iflas dışı konkordato için öngörülmüş koşulların burada da gerçekleşmiş olup olmadığını inceler. Onama karan verilirse iflas kaldırılarak konkordato yürürlüğe konur. Ret durumunda iflas idaresi iflasın tasfiyesi işlemlerine devam eder.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.