Klan Nedir

Klan Nedir
  • 30.06.2013

Klan Nedir, Klan Ne Demek Tanımı

Klan, birçok geleneksel toplumda yer edinen temel akraba topluluğu demektir. Tikel kökeni bakı­mından İskoçların elan adlı birimlerinden türemiş, zamanla genel ve evrensel bir antropolojik kategori niteliğini kazanmıştır.

Klan üyeliği toplumsal olarak ortak bir ataya dayanan gerçek ya da sanal bir soya göre tanımlanır. En erken dönemlerde klan­lar gerçek soy birliğini temsil etmiş olabilir­se de, sonradan bu mutlak kandaşlık gevşe­miş ve klan üyelerinin ortak ataya ve soy birliğine inanmaları, kabile dayanışmasının belirleyici unsuru olarak öne çıkmıştır.

Soy birliği erkek ya da kadın olmak üzere tek yanlı bir çizgi izler. Her zaman olma­makla birlikte klanlarda genellikle dıştan evlenme (egzogami) ilkesi yürürlüktedir. Klan içinden evlenmek yasaktır ve ensest olarak kabul edilir. Klanlar alt klanlara ya da soylara, zamanla da ailelere bölünebilir. Klanla açık bir akrabalık bağı bulunmayan yeni üyeleri klana katmak için soy kütükleri ya da söylenceler değiştirilebilir.

Küçük insan topluluklarının doğayla ve birbirleriyle düşmanca yüz yüze bulunduk­ları, devletin ise henüz ortaya çıkmadığı bir aşamada, klan üyeliğinin başlıca yararı kar­şılıklı destek ve savunmanın sağlanmasıdır. Ayrıca mülkiyet hakkı ve ikamete ilişkin konulardaki anlaşmazlıkların arabuluculuk­la çözülmesinde önemli rol oynar. Dıştan evlilik yoluyla klanın nüfusu arttığı gibi hısımlık bağı aracılığıyla da ittifaklar güçlen­dirilir. Bazı klanlar ortak bir simgeyle birlik­lerini gösterirler. Amerika Yerlilerinde to­tem, Orta Asya Türklerin­de ongun adıyla anılan ve hayvan sürüle­rine ya da yazıya geçildiğinde belgelere vurulmuş, stilize biçimiyle tamga olarak bilinen bu simge klan üyelerinin atasını ya da ortak kökenini temsil ettiğinden genellik­le saygı duyulan bir nesnedir. Yiyecek üretme teknikleri bakımından en geri dü­zeydeki Avustralya klanlarında totemlerin hemen tümünün yenilebilir bitki ve hayvan­lardan seçilmesi, her avcı ve toplayıcı klanın bir zamanlar gıda rejimini belirli bir türe dayandırmış ve zamanla kendini öyle bir bitki ya da hayvan atayla tanımlamış olabi­leceğini düşündürür.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ