Kıyas Nedir

Kıyas Nedir
  • 06.06.2013

Kıyas Ne Demek, Kıyas Nedir Açıklama

Kıyas, belli bir durum için konmuş olan bir hukuk kuralının içerdiği ilkenin benzeri durumlarda da uygulanması; İslam huku­kunda (fıkıh) Kuran ve hadislerce hükme bağlanmamış durumlarda, hükme bağlan­mış durumlarla benzerlik kurarak yargıda bulunma.

Yargıcın çözmek zorunda olduğu soruna uygulanabilir bir yasa hükmünün ya da örf ve âdet hukuku kuralının olmaması, yani yasa boşluğu bulunması durumunda, hukuk yaratma yoluna gidilir. Bu noktada yargıç öncelikle yasanın benzer durumları düzen­lemek için koyduğu, ama önündeki sorunu kapsamayan bir hükmünden kıyas yoluyla yararlanır. Örneğin, mirasın paylaşılmasın­da ad çekme yöntemine başvurma kuralı, müşterek mülkiyette paydaşların anlaşama­ması durumu için bir kuralın öngörülmemiş olmasından doğan boşluğun giderilmesinde kullanılabilir. Sürekli hukuki ilişkinin söz konusu olduğu durumlarda ayrıca düzenle­me yapılmamış ve haklı nedenlerle sürekli ilişkiye son verilebileceğinin öngörülmemiş olması nedeniyle ortaya çıkan hukuki bir boşluk, kiraya ilişkin hükümlerden ve ömür boyu ya da 10 yılı aşkın süreli hizmet sözleşmesi ya da adi ortaklık gibi sürekli borç ilişkisi doğuran öteki sözleşmeler için öngörülmüş kurallardan yararlanılarak dol­durulabilir. Evlatlık ilişkisinin sona erdirilmesinde küçüğün ya da kısıtlının durumu açısından ortaya çıkan yasa boşluğunun evlat edinmeye ilişkin hükmün uygulanarak doldurulmasında kıyas yöntemi kullanılır.

Kıyas yöntemi teknik anlamda bir yasa boşluğunun bulunmadığı durumlarda ancak yasanın emredici bir hükmü gereğince kul­lanılır. Borçlar Kanunu’nda yer alan taşınır satımına ilişkin hükümlerin, kıyas yoluyla taşınmaz satımına da uygulanacağı, satım hükümlerine trampada da başvurulacağı yolundaki hükümler bu durumun örnekle­ridir.

Son olarak, yasanın bir hükmünün anla­mının saptanmasında, benzer bir durumu düzenleyen başka bir yasa hükmünden kı­yas yoluyla yararlanılması da söz konusu olabilir.

Suçların ve cezaların yasada açıkça göste­rilmesi temelinden yola çıkan suç ve ceza hukukunda “kanunilik” ilkesi nedeniyle kıyasa gidilemez.

Kıyas, İslam hukukunda şer’i hükümlerin Kuran ve sünnetten sonraki ikincil kaynak­ları arasında icma ile birlikte en önemli yeri tutar; bir başka deyişle içtihatta başvurulan başlıca yöntemdir. Fıkıh okulları arasında kıyasa ağırlık verenler ehlü’r-rey, zorunlu olmadıkça kıyasa başvurmaya karşı çıkanlar ise ehlü’i-hadis olarak adlandırılır.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ