Kıtalar Nelerdir Kıtalar Nasıl Ayrıldı Oluştu

Kıtalar Nelerdir Kıtalar Nasıl Ayrıldı Oluştu
  • 04.06.2013

Kıtalar Nasıl Ayrıldı, Kıtalar Nelerdir Nasıl Oluşmuştur

Kıtalar, anakaralar olarak da bilinir, dünyanın en büyük kesintisiz kara parçala­rıdır. Başlıca kıtalar büyüklük sırasına göre Asya, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antarktika, Avrupa ve Avustral­ya’dır. (Asya ve Avrupa kimi zaman Avras­ya adlı tek bir kıta olarak kabul edilir.)

Kıtalar büyüklükleri bakımından önemli farklılıklar gösterir; örneğin Asya, Avus­tralya’dan beş kat daha büyüktür. Dünya­nın en büyük adası olan Grönland ise Avustralya’nın yaklaşık dörtte biri kadar­dır. Kıtaların kıyı yüzey şekilleri de oldukça değişiktir. Örneğin, en düzgün kıyı biçimine sahip olan Afrika, kıyılarının toplam yüzey alana oranı en düşük olan kıtadır; buna karşılık kıyıları son derece girintili çıkıntılı olan Avrupa’da bu oran çok daha büyüktür.

Kıtalar, Yer yüzeyine eşit olarak dağılma­mıştır. Merkezi Avrupa’nın kuzeybatısında olan bir yarım küre haritası çizildiğinde, dün­yadaki karaların çoğunun bu yarımküre için­de kaldığı görülür. Yeryüzünde karalarla kaplı alanların üçte ikisinden fazlası Kuzey Yarım küre’dedir. Antarktika dışındaki bütün kıtalar kuzeyden güneye doğru daralan bir kama biçimindedir.

Kıta sahanlıkları ile okyanus havzalarının yeryüzündeki dağılımı ve büyük kara şekil­lerinin özellikleri uzun yıllardan beri bilim­sel araştırmaların ve kuramsal çalışmaların en ilgi çekici sorunları arasında yer almıştır. Bu konuyu açıklamak için ortaya atılan pek çok varsayımdan dördü şöyledir:

1) Dört­yüzlü kuramına göre, Yer soğurken küresel çökmeler sonucunda bir dörtyüzlü biçimini almıştır,

2) Yığışım kuramına göre, eski kalkan alanlara bağlanan genç kayaç kütle­leri kıvrımlanarak yüzey şekillerini oluştur­muştur,

3) Kıtaların kayması kuramına gö­re, eski yüzer kıtalar birbirlerinden ayrılmış­tır,

4) Taşınım kuramına göre, Yer’in iç kesimlerindeki taşınımlar (konveksiyon akımları) yerkabuğunu sürükleyerek kıvrıl­malara ve dağoluşumlarına yol açmıştır.

20. yüzyılda elde edilen jeolojik ve sismo­lojik bulgular kıta sahanlıklarının, Yer’i ri, bu kıtaların en yaşlı kalkan kesimleridir. Kıtalar nasıl ayrıldı ve kıtalar nelerdir konusunda bilgiler verdik.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ