Kışla Nedir

Kışla Nedir
  • 03.04.2013

Kışla Nedir

Kışla, askerlerin topluca barındıkları büyük yapıdır. Kışla kelimesi büyük bir ihtimalle kışlamak sözcüğünden türetilmiş kışlaktan gelmektedir. Türklerin göçebe olarak hayatlarını sürdürdükleri devirde, kışı, bütün mal varlıkla­rıyla birlikte iklim şartlarının uygun olduğu bir yerde geçirdikleri zamandan kalmış olmalı­dır. Daha sonraları, yaz mevsiminde çadırda hayatını sürdüren ordu birliklerinin kış mevsimini geçirdikleri mekanlar ve yapı­lar için kullanılmış, günümüzde ise sadece askerle­rin toplu olarak içinde yaşadıkları yapıların adı haline gelmiştir.

kisla

Kışlaların Türk Toplumu Açısından Önemi

Yaşamlarında askerliğin önem taşıdığı bü­tün toplumlar gibi Türkler de askerlerin barınaklarına önem vermişlerdi. Büyük kış­lalar bazen yerleşim merkezlerinin dışında kurulmuşsa da, doğrudan kentlerin içinde, hatta hükümdar sarayının yakınında yapıldı­ğı da olurdu. Örneğin Yeniçeri Ocağı kaldırılmadan önce ortaların barınağı olan büyük kışla İstanbul’da, Aksaray semtinde bulunuyordu.

Kışlaların Türk mimarlık tarihi açısından önem taşıdığı dönem, 19. yüzyıldır. Bu yüzyılda yeniçerilerin yerini alacak daha düzenli ve çağdaş askeri birliklerin kurul­masına başlanmıştı. Ordunun düzenli bir biçimde örgütlenmesi çalışmaları Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasından (1826) sonra da sürdü. Bu da İstanbul’da büyük boyutlu, o zaman için çağdaş sayılacak kışlaların yapıl­masına yol açtı. Bu yapıların en büyüğü III. Selim döneminde yapılan Selimiye Kışlası’y- dı. 1794-99 arasında ahşap olarak yapılan bu kışla 1807’de yandı; taş olarak yeniden yapımına II. Mahmud döneminde. 1827’de başlandı. Abdülmecid zamanında biten yapı bugünkü görünümünü 1842’deki onarımdan sonra kazandı.

İstanbul’daki başka büyük kışlalar arasın­da bir zamanlar içinde Türkiye’nin ilk stadyumunun yer aldığı Taksim Topçular Kışlası (1812; 1940’da yıkıldı), Tophane-i Âmire Arabacılar Kışlası ya da Tophane Müşiriyyet Binası (1823-25; 1959’da yıkıldı), Cumhuriyet döneminde, 1926-30 arasında onarılan Davutpaşa Kışlası (1826-27), aske­ri hastane olarak yapılmış olan Maltepe Kışlası (1826), Kırım Savaşı’nda padişahın başkomutanlık karargâhı olan Rami Kışlası (1828), 31 Mart Olayı’nda önemli bir rol oynayan ve Cumhuriyet döneminde de İstanbul Teknik Üniversitesi’nin çeşitli fa­külteleri tarafından kullanılan Taşkışla (Mecidiye Kışlası) ile Gümüşsüyü Kışlası bulunur. Bu yapıların çoğunun ortak yanı, 19. yüzyıldaki Batılılaşma hareketi sırasın­da önemli yapılan tasarlama olanağı bulan Balyan ailesi(*) mimarları tarafından ger­çekleştirilmiş olmalarıdır. Hepsinin Avrupa mimarlıklarından alınmış özellikleri vardır. Genellikle dikdörtgen bir avluyu kuşatan iki ya da üç katlı yapılar olarak tasarlanmış, girişleri ve köşeleri kuleler, çıkmalar, sü­tunlarla vurgulanmıştır.

eokul-meb.com

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ