Havuz Nedir – Tarihçesi

Havuz Nedir – Tarihçesi
  • 15.05.2013

Havuz Nedir, Havuz Tarihçesi Hakkında Bilgi

Havuz, tabanı ve duvarları yalıtılmış, içi su dolu çukur. İçinde su biriktirmekten balık yetiştirmeye, yüzmekten çevre düzenine kat­kıda bulunmaya kadar çeşitli amaçlarla yapılır.

Havuza ilişkin en eski bilgilerle Roma uygarlığında karşılaşılır. Romalılar hem çevreyi güzelleştirmek amacıyla bahçe ha­vuzları, hem de hamamların içinde kapalı mekânlarda yer alan sıcak ve soğuk sulu yüzme havuzlan inşa ettiler. Ama Roma mimarlığında bahç’e havuzları henüz bahçe tasarımının bütünü içinde önemli bir öğe olarak yer almıyordu. Buna karşılık hamamlardaki yüzme havuzları boyut ve tasa­rım açısından olduğu kadar, işlev bakımın­dan da yapının önemli öğelerindendi. Eski Roma’da hamamlardaki soğuk su havuzları­na natatio, bahçe havuzlarına piscina denir­di, ayrıca içinde çok sevilen deniz savaşı oyunlarının (naumachia) yapıldığı dev ha­vuzlar da vardı.

Ortaçağda manastırlarda keşişlerin gıdası­nın önemli bir bölümünü oluşturan balıkları canlı saklamak için küçük havuzlar yapılır­dı. Ortaçağ sonlarında bahçe havuzları da inşa edilmeye başladı. İslam dünyasındaysa 16. yüzyılda İran’da ve Hindistan’da gittikçe önem kazanan bahçe tasarımında, birbirle­rine kanallarla bağlanan, sığ ve fıskiyeli havuzların yer aldığı simetrik şemalar geliş­meye başladı. Bunların en ilginç örnekleriy­le Agra’da Tac Mahal’de ve Lahor’daki Şaleman Bahçelcri’nde karşılaşılır. Osman­lılarda en ilginç havuz örnekleri Topkapı Sarayı Haremi’nde III. Murad’ın yatak oda­sı olan Havuzlu Köşk’ün zemin katındaki Cariyeler Havuzu, gene aynı yapının hemen önündeki yaklaşık 18 m x 32 m boyutlarındaki büyük havuz ve Bağdat Köşkü ile Revan Köşkü arasındaki terasta bulunan fıskiyeli havuzdur. Osmanlılarda kaplıca ha­mamlarında göbek taşının yerine bir sıcak su havuzu yapılması da çok yaygın bir uygulamaydı.

Barok sanatla birlikte Avrupa’da havuz tasarımı da gelişti. Örneğin Roma’da Bernini’nin Navona Meydanı’ndaki Dört Irmak Çeşmesi (1648-51) ve Niccolö Salvi’nin 1762’de tamamlanan Trevi Çeşmesi, Avru­pa dillerinde adlarının çeşme olarak geçme­sine karşın, gerçekte birer havuzdur. Çok sayıda heykelle bezenmiş bu tür meydan havuzlan 17. yüzyılın ikinci yarısında bütün Avrupa’da yaygınlaşmaya başladı. Gene ay­nı yüzyılda Versailles Sarayı’nın bahçelerin­deki ünlü peyzaj mimarı Andre Le Nötre’un tasarladığı havuz düzenlemeleri, barok çev­re anlayışının en yetkin örnekleridir. Tek­nolojideki gelişmelerle yüksek basınç elde edebilme olanaklarının sağlanması sonucu, bu dönemdeki havuzlarda fıskiyelere de geniş yer verildi.

19. yüzyılda havuz tasarımında bir yenilik görülmemekle birlikte önemli teknik geliş­meler izlenir. Örneğin Sir Joseph Paxton’ın Chatsvvorth’te yaptığı havuzların birindeki, suyu 80 m yüksekliğe fışkırtan fıskiye, bu gelişmelerin bir ürünüdür. Bu yüzyılın son­larına doğru birçok büyük Avrupa kentinde sıcak ve soğuk sulu kapalı yüzme havuzlan ortaya çıktı. 20. yüzyılda ise modern mimar­lık anlayışı içinde suyun çevre düzenlemesi içinde bir mimari öğe olarak kullanılması tutumu iyice yaygınlık kazandı. Havuzun tarihçesi hakkında bilgiler böyle.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI
  1. TC Samet Dinçer dedi ki:

    Gir bir bak beğenmesen çıkarsın 10 saniyeni ayırsan zararlı çıkmazsın lütfen bir bakın :)

YORUM YAZ