Eyalet-i Mümtaze Nedir

Eyalet-i Mümtaze Nedir
  • 19.04.2013

Eyalet-i Mümtaze Hakkında Bilgi, Eyalet-i Mümtaze (muhtare) nedir

Eyalet-i mümtaze, eyalet-i muhtare ola­rak da bilinir, yükümlülükleri ve yönetsel konumları bakımından çeşitli ayrıcalıkları olan Osmanlı eyaletlerine verilen ad. Yan özerk olan eyalet-i mümtazenin vergi yükümlülüğü yıllık olarak belirlenirdi. Sa­vaşlarda bu eyaletlerin belli sayıda asker göndermesi ve eyalet askerinin başında beylerbeyinin sefere katılması zorunluydu. Bu özelliklerinden dolayı eyalet-i mümtazeye, mirili eyalet de denirdi. Eyalet-i müm­taze olan ilk Osmanlı eyaleti Mısır’dı. Mısır her yıl Haremeyn (Mekke ve Medine) halkına tahıl, padişah kileri için kahve ve pirinç, ceb-i hümayuna da 600 bin altın göndermekle yükümlüydü.

Mısır beylerbeyi bölge kolluk kuvvetlerinin aylıklarını ve kamu harcamalarını özel hazinesinden kar­şılardı. Eflâk ve Boğdan ile Dobravenedik (Dubrovnik), halklarının Hıristiyan oluşu nedeniyle cizye bedeli gönderen mirili eya­letlerdi. Garp Ocakları, Hicaz Şerifliği, Kırım Hanlığı da ayrıcalıklı eyaletlerdi. Kırım Hanlığı’na, komşusu Hıristiyan dev­letlere savaş açma izni veriliyor, Kırım hanı protokolde hükümdar muamelesi görüyor­du. Sefere çağrıldığında padişahın kendisine harcırah baha (bir tür yolluk) göndermesi ve hanlık başkentinde İsin dolayında yeni­çeri bulundurması bu eyalete tanınan ayrı­calıklardı. 18. yüzyılda Sisam (Sâmos), 19. yüzyılda ise Sırbistan, Karadağ, Rumeli-i Şarki Vilayeti, Kıbrıs, Bulgaristan Prensliği ve Aynaroz da eyalet-i mümtaze konumu kazandılar. Eyalet-i mümtazelerin giderek bağımsızlık çizgisine yaklaşması, büyük devletlerle Osmanlı yönetimi arasında sü­rekli sorunlara yol açtı. Babıâli bu eyaletle­rin devletten kopmasını ödüncü politikalar izleyerek önlemeye çalıştı.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ