Euripides Kimdir

Euripides Kimdir
  • 08.04.2013

Euripides Hayatı Hakkında Bilgi, Euripides Kimdir

Euripides (d. 10 y. 484, Atina – ö. İÖ 406, Makedonya), Eski Yunanlı tragedya şairi. Aiskhylos ve Sophokles’le birlikte Atina’ nın yetiştirdiği üç büyük tragedya yazarının sonda birer monologa yer vermesi ile koro­yu gittikçe daha az kullanmasıdır.

Yaşamı ve tragedya yazarlığı. Euripides’in yaşamı konusunda pek az bilgi vardır. Varlıklı bir ailenin oğluydu. Babasının adı Mnesarkhos (ya da Mnesarkhides), annesi­ninki Kleito’ydu. Melito adlı bir kadınla evlendi; üç oğlu oldu. Oğullarından biri şairdi ve Euripides’in ölümünden sonra BakchaVyi (İÖ y. 406; Bakkhalar, 1944) sahneye koymuş, bir olasılıkla da yarım kalan İphigeneia en Aulidi’yi (İÖ y. 406; İphigeneia Aulis’te, 1945) tamamlamıştı. Euripides siyasetle hemen hiç ilgilenmedi. Bir kez Syrakusa’ya (bugün Siracusa) elçi olarak gitmenin dışında da hiç bir kamu görevi almadı. Zengin bir kütüphanesi vardı ve yeni düşüncelerle yakından ilgilenirdi. Çeşitli kaynaklara göre Anaksagoras’ın ve Protagoras’ın yanında başka sofistlerin ve düşünürlerin felsefelerini de incelemişti. Ama bu ilgisi herhangi bir görüşü benimse­mesine yol açmadı. Tersine, her şeyi sorgu­layan tutumuyla geleneksel Yunan dinine ve mitolojisine karşı çıktı. Oyunlarında tanrılara sık sık yer vermesinin nedeni, bu yolla seyirciye kolayca bilgi aktarabilmesiydi.

Euripides’in oyun kahramanları Aiskhylos ve Sophokles’inkilerden farklı olarak genel­likle insani ölçülerde tutulmuştu, insana özgü bütün kusur ve zayıflıklara açıktılar; bu insanların trajedileri de gene kendi doğalarındaki kusurlardan ve karşı koyama­dıkları tutkulardan kaynaklanıyordu. Özel­likle kadın kahramanları öfke ve ihanet doluydu ve Euripides, oyunlarındaki betim­lemeler yüzünden Atina’da kadın düşmanı olarak ünlendi (hatta Aristophanes’ın Thesmophoriazousai [Thesmophoria Bayramını Kutlayan Kadınlar] adlı oyununda alaya alındı). Son dönem tragedyaları gerçekte sonu iyi biten trajikomik oyunlardı. Bunlar­da bir kahramanın gerçek kimliğinin anlaşıl­masıyla durum tersine dönüyor ve mutlu sona varılıyordu. Dili genellikle ağır olma­makla birlikte hoş ve şiirseldi; İÖ 415’ten sonraki yapıtlarında ise daha duygusal bir dil kullandı. Koroyu çoğunlukla dramatik gelişmenin dışında tutan Euripides oyunla­rının hemen hepsinin başındaki ve sonunda­ki açıklama bölümlerinde monologlardan yararlandı. Baştaki öndeyiş oyundan önceki olayların anlatılmasına, kahramanların ta­nıtılmasına ayrılmıştı. Oyunun sonunda or­taya çıkan tanrının (deus ex machina) son- deyişine ise kahramanların sonraki yazgıla­rını açıklamak, yeni bir denge oluşturmak için yer veriliyordu.

Euripides ilk kez İÖ 455’te Dionysos Şenlikleri’nde yarışmaya çağrıldı; ilk başarı­sını da İÖ 441’deki şenliklerde kazandı. Birincilik ödülünü yalnızca dört kez alması, Aiskhylos ve Sophokles kadar başarılı ola­madığını, buna karşılık çok daha fazla oyununun günümüze ulaşması, halk arasın­da her ikisinden de çok tutulan bir şair olduğunu düşündürür. Aristophanes’in ne­redeyse düzenli bir biçimde ona parodiler yazması da, oyunlarının ilgi çektiğini göste­rir. Gene de IÖ 408’de Kral Arkhelaos’un çağrısı üzerine Atina’yı bırakarak Make­donya’ya gitmesini şenliklerde uğradığı düş- kırıklığına bağlayanlar vardır. Peloponneos Savaşı’nın (IÖ 431-404) yaşandığı bu çalkantılı dönemde Euripides Atina’dan ayrılmak için başka nedenler de görmüş olabilir.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ