Büğlü Nedir

Büğlü Nedir
  • 20.07.2013

Büğlü Nedir, Büğlü Ne Demek

Büğlü, kadeh biçimindeki bir ağızlığa daya­nan dudakların titreştirilmesiyle ses veren nefesli çalgı. Yaklaşık 1750’den beri askeri işaretleşme aracı olarak kullanılmaktadır. Bu tarihlerde Hannover’in Jciğer (avcı) taburlan, sürek avı görevlisi Flügelmeister’ in kullandığı geniş borulu, yarım daire biçimli bakır av kornosunu benimsemişti. Sonradan İngiliz hafif piyadesinin de kul­lanmaya başladığı Alman flügelhorn’u ya da korno, büğlü korno adını aldı. Sözcüğün kökeni Eski Fransızcaya bugle biçiminde giren Latince buculus’tur (öküz). Bu ilk yarım daire büğlünün temel sesi do’ ya da re’ idi; bir dirsek, yani sökülüp takılabilen bir boru parçasıyla da temel perdesi si”ye indirilebiliyordu. Yaklaşık 1800’de tek kıvrımlı trompet biçimini alan büğlünün iki kıvrımlı İngiliz modeli 1858’de standart biçim olarak benimsendi.

Büğlü boru sesinde, doğal armonik dizile­rin (kapalı hava sütununun tümünün ya da bir bölümünün titreşmesiyle çıkan notalar) yalnızca ikinciden altıncıya kadar olan nota- lan yer alır; bunlar do’-sor-do”-mi”-sol” biçiminde yazılır ve bir ton aşağıda ses verir. Bu çalışlar alay boruları, sefer borula­rı ve günlük olağan borular biçiminde grup­lara ayrılır. Kalk borusu ve akşam içtima borusu gibi çok bilinen bazı çalışlar, en azından 1815’lerden beri hemen hiç değiş­memiştir. Sefer boruları ise eskiden daha düşük perdede çalınır, orta A/’nun altında­ki do’dan yararlanılırdı. İlk resmî boru listesi 1798’de yayımlandı.

18. yüzyıl sonunda askeri bandolar için çok sayıda büğlü marşının yayımlanması ve büğlünün hafif operalarda yer almaya başla­ması, bu çalgının o dönemdeki yaygınlığını gösterir. 1810’da Joseph Halliday anahtarlı büğlü ya da Royal Kent büğlüsünün patenti­ni aldı. Bu modelde tam diyatonik (yedi sesli) diziyi vermek üzere tek kıvrımlı büğlüye oturtulmuş (beşi kapalı, biri açık ve havaya kalkık) altı pirinç anahtar vardı. Yerini kornet alıncaya değin büğlü askeri bandoların başta gelen solo çalgısı oldu. Fransa’da geliştirilen ophicleide da aynı çalgının bas türüydü.

Tek kıvrımlı büğlüye supapların yerleştiril­diği 1820’lerde yeni çalgı gene flügelhorn adıyla anıldı. Ses alanı si’ bemolden başla­yan bu çalgı hâlâ Avrupa’da sivil ve askeri bandoların belli başlı bakır nefesli çalgısı- dır. Günümüzde yapılan büğlüler, eskile­rinden daha dar boruludur.

Supaplı büğlünün, tenor, bariton ve bas türleri yapılmıştır. Adları ülkeden ülkeye değişen ve bazen birkaçı aynı adla anılan bu çalgılar arasında bariton, euphonium ve sakshornlar sayılabilir. Büğlüye özgü geniş çaplı boru, bu çalgıların hepsinde korun­muştur. Büğlü Hakkında Kısaca Bilgi verdik.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ