Beledi Dokuması Nedir

Beledi Dokuması Nedir
  • 15.06.2013

Beledi Dokuması Nedir

Beledi dokuması, Anadolu’nun bazı yer­lerinde çift kat olarak dokunan eski bir pamuklu kumaş türü. Kumaşın iki yüzünü birbirine motifler bağlar. Her iki yüzde de motifler aynı, renkler değişiktir. Bir yüzün zemini mor, motifleri sarı ise, öbür yüzün zemini san, motifleri mor olur. Çoğunlukla geometrik olan motifler “bademli”, “kutu­lu”, “celep işi”, “tire işi”, “aynalı”, “yıldız­lı” gibi adlarla anılır. Beledi esnafı arasında “düzbastı”, “altı parmak”, “evsat”, “sepet” ve “halüp” adı verilen motiflere de rastlan­mıştır. Motif olarak yazının kullanıldığı da görülür. Allah, Muhammed ve başka din büyüklerinin adlanna, ayetlerle hadislere sık sık rastlanır. Seccade olarak kullanılan 18 ve 19. yüzyıl beledi dokumalarında mihrap, servi, cami, köşk betimlemeleri, lale ve karanfil motifleri vardır. Belediler, başka pamuklu dokumalarda kullanılan ip­liklerden ayn büküm özellikleri olan iplik­lerle dokunurdu.

Araştırmalarda en eski beledi dokumalarına 16. yüzyılda Tire’de, daha sonraları da Bursa’da rastlanmıştır. Bursa’da 19. yüzyı­la, Tire’de ise Cumhuriyet’in ilk yıllarına değin yapılagelen belediler, bugün de çok az olmakla birlikte hâlâ dokunmaktadır. Beledi dokumalarına Konya’da “veledi”, bazı yerlerde de “karaoğlan dimisi” adı verilir. Veledi adının, bu dokumaların özel tezgâhını 17. yüzyılda Tire’ye getiren Vele­di Emin’den geldiği sanılır.

Beledi dokumasının motifleri ve renkleri başka yerli kumaşlara göre çok gösterişli değildir, ama çift kat dokunduğu için daya­nıklı olur. Dokunuşu çok güçtür. Perde, sedir örtüsü, yatak ve yastık yüzü olarak kullanıldığı gibi, sancak, esnaf bayrağı, seccade ve sanduka örtüsü de yapılmıştır.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ