Basmacı Harekatı Nedir

Basmacı harekatının ne olduğunu merak edenler sorularının yanıtını yazımızda bulabilirler.

Basmacı harekatı; Orta Asya’da 1917 ile 1931 yılları arasında Ruslara karşı sürdürülen direniş hareketlerine denir. Basmacı hareketinin amacı; Türkistan’ı Rusların elinden alarak Türkistanlılara geleceklerini geri vermektir. Basmacı; “Baskın yapan, hücum eden” anlamındadır. Bu tabir; Çarlık döneminde Türkmenistan, Başkurdistan ve Kırım’da boy gösteren Rus kuvvetleri için söylenmiştir. Basmacı harekatının halk hareketine dönüşmesi 1918 yılında Millî Hokand hükümetinin Ruslar tarafından dağıtılması ile gerçekleşmiştir.

Basmacı harekatı; Fergana vadisine kadar yayılmıştır. Çok geçmeden Eylül 1919 tarihinde tekrar Türkistan hükümeti kurulmuştur. Bu bölgede Ruslarla aynı cephede saf tutan Ermeniler, Türk köylerini yakmışlardır. Türkistan’ı isteyen Sovyet Rusya ve Basmacılar zorlu çekişmeler içine girmiştir. 8 Kasım 1921 tarihinde Enver Paşa Türkistan’a gelmiş ve Basmacılara destek vermiştir. 1922 yılında Sovyet Rusya saldırılarını hızlandırmıştır. Enver Paşa; Ağustos 1922’de şehit olmuştur. Basmacı hareketleride sürmüş ancak amacına ulaşmamıştır. Bu mücadeleler 1931’e kadar devam etmiştir. O tarihten sonra Ruslar, Basmacı Hareketi’ni sonlandırmıştır. 5 Aralık 1936’da Batı Türkistan’da Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Türkmenistan cumhuriyetleri kurulmuştur.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.