Baba Kelimesinin Kökeni

Baba Kelimesinin Kökeni
  • 03.04.2013

Baba kelimesi tarihte kimler için kullanılmıştır, baba kelimesinin kökeni ve kullanıldığı yerler

Baba, Bektaşi, Kalenderi ve Haydari gibi tarikatlarda şeyh yerine kullanılan deyim. Ata anlamına gelen ve mecazi olarak saygıya değer yaşlı kimseler için de kullanılan baba sözcüğünün bir tasavvuf terimi olarak kullanılmasına ilk kez Selçuklularda rastlan­maktadır. Ahmed Yesevi’nin ve Yeseviliğin etkisiyle Türkler arasında çok yayılmıştır. Baba unvanlı sufiler İran’da 12. yüzyıldan başlayarak özellikle Azerbaycan ve Tebriz’ de görülmektedir.

Baba unvanı en çok Bektaşilikte kullanılır ve babalık belirli bir eğitim sürecinden sonra elde edilirdi. Babalar Hacıbektaş’taki Pir Evi’nin Eyvallah Kapısı’nda yetiştirilir­di. “Eyvallah” tam bir feragat, tam bir fedailik demektir ve tarikatın felsefesinin önemli bir yönünü açıklar. Dervişlik yolun­da ilerlemek isteyen mürit, Eyvallah Kapısı’ndan geçmek zorundaydı. Eyvallah Kapısı’na başvuran derviş, “Dede Bağı”nda üç yıl hizmet ederdi. Üç yıl sonra büyük baba (dede baba) tarafından kabul edilen dervişin daha 12 yıl hizmet etmesi gerekirdi. Derviş, ancak bu hizmetten sonra babalığa yüksele­bilirdi. Bir dervişin baba olmasında temel ölçü hizmetteki kıdemi olmakla birlikte, ehliyet de rol oynardı. Baba adayına, feyz aldığı süre içinde müzik eğitimi de verilirdi. Yetişen derviş, baba olunca, ya var olan bir tekkede babalık yapar ya da bir başka yerde tekke açmasına izin verilirdi. Sonraları her tekkenin şeyhi durumundaki “postnişin” denen babalar da yetiştirdikleri dervişlere dede babanın izni ya da icazetiyle babalık unvanı vermişlerdir.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ