Atom ve İyon Yarıçapı

Atom ve İyon Yarıçapı
  • 29.08.2013

Atom çapı hakkında bilgi, Atom ve iyon yarıçapı ve çapı

ATOM VE İYON YARIÇAPI

(Kimya)

Atom yarıçapı; iyonlaşma enerji­si, bağ kuvveti ve diğer fiziksel, kim­yasal özelliklerle bağıntılı periyodik bir özelliktir. Atom yarıçapı; yoğun­luk, çözünürlük, erime noktası, asit kuvveti gibi özelliklerin tayininde önemli rol oynar.

Tek bir atomu ayırıp, yarıçapını ölç­me olanağı yoktur. O halde çok sa­yıda atom üzerinde ölçme yapmak aereklidir. Bir atoma ait özelliklerin çoğu özellikle atom yarıçapı, iyon ya­rıçapı, molekülün bulunduğu krista­lin yapısından etkilenir, az çok deği­şir.

Bir elektron, çekirdekten çeşitli uzaklıkta olabilir. O halde, elektronun durumuna göre, atom yarıçapı deği­şir. Bundan başka, çekirdek etrafın­daki elektron bulutunun dağılımı, o atomun bulunduğu molekül, kristal­de bulunan başka atomlardan etkileneceği için, değişebilir. Bu neden­le, bir atomun yarıçapı, hangi şartlar altında ölçü yapıldığına bağlıdır. En doğrusu yarı çapları benzer metotla tayin edilmiş atomların, bağıl hacim­lerini mukayese etmektir.

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ ATOM NUMARALARI VE ATOM AĞIRLIKLARI

Atom Adı Sembolü Atom      
No   Ağırlığı      

1 Hidrojen

H

1,00797

53 İyot

1

126,9044

2 Helyum

He

4,0026

54 Ksenon

Xe

131,30

3 Lityum

Li

6,939

55 Sezyum

Cs

132,905

4 Berilyum .

Be

9,0122

56 Baryum

Ba

137,34

5 Bor

B

10,811

57 Lantan

La

189,91

6 Karbon

C

12,01115

58 Seryum

Ce

140,12

7 Azot

N

14,0067

59 Proseodiyum

Pr

140,907

8 Oksijen

O

15,9994

60 Neodyum

Nd

144,24

9 Flüor

F

18,9984

61 Prometyum

Pm

(147)

10 Neon

Ne

20,183

62 Samaryum

Sm

130,35

11 Sodyum

Na

22,9898

63 Evropiyum

Eu

151,96

12 Magnezyum

Mg

24,312

64 Gadolinyum

Gd

157,25

13 Alüminyum

Al

26,9815

65 Terbiyum

Tb

158,924

14 Silisyum

Si

28,086

66 Disprosyum

Dy

162,50

15 Fosfor

P

30,9738

67 Holmiyum

Ho

164,930

16 Kükürt

S

32,064

68 Erbiyurr^

Er

167,26

17 Klor

35,453

69 Tülyum

Tm

168,934

18 Argon

Ar

39,948

70 İterbiyum

Yb

173,04

19 Potasyum

K

39,102

71 Lütesyum

Lu

174,97

20 Kalsiyum-

Ca

40,08

72 Hafniyum

Hf

178,49

21 Skandiyum

Sc

44,956

73 Tantal

Ta

180,948

22 Titan

Ti

47,90

74 Volfram

W

183,85

23 Vanadyum

V

50,942

75 Renyum

Re

186,2

24 Krom

Cr

51,996

76 Osmiyum

Os

190,2

25 Mangan

Mn

54,9380

77 iridyum

İr

192,2

26 Demir

Fe

55,847

78 Platin

Pt

195,09

27 Kobait

Co

58,9332

79 Altın

Au

196,967

28 Nikel

Ni

58,71

80 Civa

Hg

200,59

29 Bakır

Cu

63,546

81 Talyum

Tl

204,37

30 Çinko

Zn

65,37

82 Kurşun

Pb

207,19

31 Galyum

Ga

69,72

83 Bizmut

Bi

208,980

32 Germanyum

Ge

72,59

84 Polonyum

Po

(210)

33 Arsenik

As

74,9216

85 Astatin

At

(210)

34 Selen

Se

78,96

86 Radon

Rn

(222)

35 Brom

Br

79,904

87 Fransiyum

Fr

(223)

36 Kripton

Kr

83,80

88 Radyum

Ra

(226)

37 Rubidyum

Rb

85,47

89 Aktinyum

Ac

(227)

38 Stronsiyum

Sr

87,62

90 Toryum

Th

232,038

39 İridyum

Y

88,905

91 Protaktinyum

Pa

(231)

40 Zirkonyum

Zr

91,22

92 Uranyum

U

238,03

41 Niyobyum

Nb

92,906

93 Neptunyum

Np

(237)

42 Molibden

Mo

95,94

94 Plutonyum

Pu

(242)

43 Teknesyum

Tc

(99)

95 Amerikyum

Am

(243)

44 Rutenyum

Ru

101,07

96 Kuriyum

(Cm)

(247)

45 Rodyum

Rh

102,905

97 Berkelyum

Bk

(247)

46 Palladyum

Pd

106,04

98 Kaliforniyum

Cf

(251)

47 Gümüş

Ag

107,870

99 Einsteinyum

Es

(254)

48 Kadmiyum

Cd

112,40

100 Fermiyum

Fm

(253)

49 indiyum

İn

114,82

101 Mendelevyum

Md

(256)

50 Kalay

Sn

118,69

102 Nobelyum

No

(254)

51 Antimon

Sb

121,75

103 Lavrensyum

Lw

(257)

52 Tellür

Te

127,60

     

Bir periyotta atom numarası arttık­ça, atom yarıçaplarının azaldığı gö­rülür. Çünkü elektron aynı enerji se­viyesindeki orbitallere girer. Ayrıca atom numarası arttığı için çekirdeğin pozitif yükü de artar. Çekirdek daha etkin hale gelir, dış enerji seviyesin­deki elektronları daha kuvvetli çeker.

Bu elektronların çekirdeğe yaklaşma­sını sağlar. Sonuç olarak atom yarı­çapı azalır.

Periyodik tabloda bir grupta (1A – 2A – 3A…) aşağı doğru inildikçe atom numarası artar bununla birlikte atom çapı da artar.Çünkü grupta her ele­ment yeni bir periyodun elementidir. Böyle olunca, grupta ilerledikçe çe­kirdek etrafındaki enerji katmanları­nın sayısı artar. Artan enerji katmanı sayısı, yükü artan çekirdeğin etkisi­ni fazlası ile giderir. Böylece, atomun yarıçapı da artar.

Atomdan bir elektron koparılması yani atomun pozitif ( + ) yüklü hale geçmesi elektronlar arası itme kuv­vetini azaltır. Elektron bulutunun da­ha küçük hacimde toplanmasını, bü­zülmesini sağlar. Atoma bir elektron ilave edilmesi, yani atomun eksi (—) yüklü hale geçmesi elektronlar ara­sı itme kuvvetini arttırır. Bu da elek­tron bulutunun genişlemesine dola­yısıyla, atom hacminin büyümesine sebep olur.

Sonuç olarak, pozitif iyonlar nötr atomlardan daima daha küçük, ne­gatif iyonlar ise daima daha büyük yarıçaplı ve hacimlidirler.

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI
  1. ayşe dedi ki:

    güzel………

YORUM YAZ